8. तस्यादित उदात्तमर्धह्रस्वम्।

ह्रस्वग्रहणमतन्त्रम्। स्वरितस्यादितोर्धमुदात्तं बोध्यम्। उत्तरार्धं तु परिशेषादनुदात्तम्। तस्य चोदात्तस्वरितपरत्वे श्रवणं स्पष्टम्। अन्यत्र तूदात्तश्रुतिः प्रातिशाख्ये प्रसिद्धा।

తస్య, ఆదితః, ఉదాత్తమ్, అర్ధహ్రస్వమ్. అని పదవిభాగము. తస్య అంటే స్వరితస్య అని అర్థము. పూర్వసూత్రముతో స్వరితము అంటే ఏమిటో చెప్పారు (ఉదాత్తఅనుదాత్తాల సమాహారము), ఈ సూత్రముతో స్వరితములో ఎంతభాగము ఉదాత్తముంటుంది, ఎంత భాగము అనుదాత్తముంటుంది అనే విషయాన్ని చెప్తున్నారు. సూత్రములో హ్రస్వగ్రహణము అప్రధానము. 

స్వరితమైన అచ్చులో మొదటి సగభాగము ఉదాత్తము, మిగిలిన సగభాగము అనుదాత్తము ఉంటాయి. దీనివలన హ్రస్వదీర్ఘఫ్లుతములలో పూర్వమందున్న అర్ధభాగము ఉదాత్తము, మిగిలినభాగము అనుదాత్తము అవుతాయి.

ఆ అనుదాత్తము (ఉత్తరభాగమందున్న అనుదాత్తము) ఉదాత్తము గానీ, స్వరితము గానీ పరముగా ఉన్నపుడే వినిపిస్తుంది, మిగిలినపుడు (ఉదాత్తస్వరితములు పరముగాలేనపుడు)పూర్వమందున్న ఉదాత్తము వినిపించడం ప్రాతిశాఖ్యము లో ప్రసిద్ధము.

क्व १ वोश्वाः, रथानां न ये२ ऽराः। शतचक्रं यो ३ ह्यः మొదలైన వాటిలో అనుదాత్తము వినిపిస్తుంది. क्व १ वोश्वाः, ఇందులో క్వ అనేది స్వరితము(పూర్వభగము ఉదాత్తము ఉత్తరభాగము అనుదాత్తము), వో అనేది ఉదాత్తము. ఇక్కడ స్వరితమునకు ఉదాత్తము పరముగా ఉన్నది కాబట్టి ఉత్తరభాగమందున్న అనుదాత్తము యొక్క ఉచ్చారణ వినిపిస్తుంది. 

अग्निमीले इत्यादावुदात्तश्रुतिः। అగ్నిమ్ ఈలే అనే ఉదాహరణలో ఈలే లోని ఈ స్వరితము, దీని తర్వాత ఉన్న లే ఏకశృతి, కాబట్టి స్వరితము లోని ఉత్తరభాగమందున్న అనుదాత్తము వినిపించదు(ఉదాత్తము కానీ స్వరితము కానీ పరముగా లేదు కాబట్టి), పూర్వభగమందున్నఉదాత్తమే వినిపిస్తుంది.

स नवविधोपि प्रत्येकमनुनासिकाननुनासिकत्वाभ्यां द्विधा।

అచ్చు ఇప్పటికి తొమ్మిది రకాలుగా చెప్పబడింది, ఇవి మరలా అనునాసికము, అననునాసికము అని రెండు రకాలు.

హ్రస్వము, దీర్ఘము, ఫ్లుతము అనేవి ఒక్కొక్కటి ఉదాత్తము, అనుదాత్తము, స్వరితము అని మూడుగా విభక్తమయినాయి(3x3=9). మరలా ఇవి ఒక్కొక్కటి అనునాసికము, అననునాసికము అని రెండుగా విభక్తమయినాయి -  

హ్రస్వ ఉదాత్తము, హ్రస్వ అనుదాత్తము, హ్రస్వ స్వరితము. మరలా ఇవి అనునాసికము, అనునాసికము అని రెండు రకాలు. కాబట్టి

హ్రస్వ-ఉదాత్త-అనునాసికము, హ్రస్వ-ఉదాత్త-అననునాసికము; హ్రస్వ-అనుదాత్త-అనునాసికము, హ్రస్వ-అనుదాత్త-అననునాసికము; హ్రస్వస్వరిత-అనునాసికము, హ్రస్వస్వరిత-అననునాసికము. ఇవి మొత్తము 6 భేదాలు.
ఈ విధముగా హ్రస్వము, దీర్ఘము, ఫ్లుతము ఒక్కొక్కటి ఆరు రకాలుగా విభక్తమవుతుంది.